الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
593
پيام امام امير المومنين ( ع ) ( فارسى )
240 و من كلام له عليه السّلام قاله لعبد اللّه بن العبّاس ؛ و قد جاءه برسالة من عثمان ، و هو محصور يسأله فيها الخروج إلى ماله بينبع ، ليقلّ هتف « 1 » النّاس باسمه خلافة بعد أن كان سأله مثل ذلك من قبل ، فقال عليه السّلام : از سخنان امام عليه السّلام است كه به ابن عباس هنگامى كه عثمان در محاصره بود و از ناحيهء او نامهاى براى امام آورد كه در آن پيشنهاد شده بود كه امام از مدينه خارج شود و به ملك خود در ينبع برود تا مردم شعار خلافت به نام او ندهند و اين بار دوم بود كه عثمان از آن حضرت چنين درخواستى مىكرد امام در پاسخ ، اين سخن را ايراد فرمود : « 2 »
--> ( 1 ) . « هتف » به معناى صدا زدن و فرياد كشيدن است و منظور در اينجا اين است كه مردم شعار به عنوان خلافت على عليه السّلام مىدادند بعضى نيز گفتهاند : « هتف » به معناى صدايى است كه شنيده مىشود و گويندهاش مشخص نيست . ( 2 ) . سند خطبه : در كتاب مصادر نهج البلاغه آمده است كه ابن عبد ربّه در عقد الفريد قسمتى از سخن را آورده و پس از آن نوشته است كه على عليه السّلام به دنبال اين پيغام عثمان از مدينه خارج شد و به ينبع رفت ( ينبع محلى است در نزديكى مدينه در كنار درياى احمر كه در آن زمان بخشى از آن تعلق به حضرت داشت و آن را وقف نموده بود ) ولى پس از مدت كوتاهى عثمان نامهء ديگرى به آن حضرت نوشت و مجددا تقاضا كرد به مدينه باز گردد ( و از وى دفاع كند ) نويسندهء كتاب مصادر نهج البلاغه سپس مىافزايد : همين مطلب را مبرّد در كتاب كامل و ابن قنيبه در كتاب الامامة و السياسة آوردهاند . ( مصادر نهج البلاغه ، ج 3 ، ص 189 )